دانلود رایگان مقاله غذای انسانـی و اثـر تغـذیه کلیـات

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود رایگان مقاله غذای انسانـی و اثـر تغـذیه کلیـات :

غذای انسانـی و اثـر تغـذیه کلیـات
مقدمه :
1 ـ وظیفه ما برای بهبود وضعیت گرسنگی کره زمین چیست؟
هدف و وظیفه ما, ریشه کن کردن گرسنگی و اختلالات تغذیه از روی کره زمین است و باید در چهار چوپ فعالیتهای جهانی و کوشش عمومی و بکار بردن کلیه اقدامات فردی و منابع طبیعی انجام پذیرد. بدین ترتیب می توان با سرعت بیشتری اقتصاد ملتهای در حال توسعه را وسعت داده و سطح زندگی مردم را بالا برد.
تغذیه چیست؟

تغذیه عمل رسانیدن مواد غذائی لازم ببدن است و عبارت از مجموعه اعمالی است که مربوط به رشد و نمو و ترمیم و نگهداری اعضای بدن می باشد.
بطور کلی از غذا چند چیز مهم زیر خواسته می شود.
ـ ترمیم بافت های از بین رفته
ـ تامین رشد و نمو
ـ ثابت نگهداشتن حرارت بدن
ـ منظم کردن اعمال حیاتی از قبیل تنفس و گوارش و غیره

اثر تغذیه
تغذیه خوب برای هر شخص عبارت از رسانیدن مواد غذائی لازم و قابل هضم و جذب به بدن شخص توسط مواد پروتئینی, چربی, هیدرات دو کربن, مواد معدنی لازم. ویتامین های لازم و ضروری و آب می باشد. بهداشت بدن و کفایت اعمال حیاتی هر شخص بسته به نوع و مقدار لازم و ضروری است که در مراحل مختلفه زندگی به بدن رسیده و هضم و جذب شده است.

تغذیه صحیح شخص در حقیقت از زمان بارداری مادر حتی, قبل از آن شروع شده و با دوران شیرخوارگی و بعد از آن تاسنین بلوغ و دوران بلوغ ادامه داده می شود, در میان مادرانی که تغذیه صحیح ندارند درصد نوزادان مرده به دنیا آمده و یا زودرس زیاد است. قد و وزن نوزادان نسبت به متوسط کودکان معمولی پائین تر است و مرگ و میر این کودکان در تمام دوران کودکی و قبل از شروع مدرسه ( تا 50 سالگی ) گاهی تا بیست برابر میزان مرگ و میر همسالان خود در خانواده های مرفه که تغذیه بهتر دارند می باشند.

گزارش دانشمندان طراز اول جهان ضمن اینکه عوارض ناشی از کمبود مواد غذائی را برای سلامتی و رشد کودکان حائز اهمیت می دانند در مورد اشخاص بالغ نیز این طور اظهار عقیده می کنند ( بالغینی که دچار کمبود غذائی هستند فاقد انرژی بدنی و ابتکار فکری می باشند و نمی توانند قدرت تولیدی خود را در حد اعلای لازم نگهدارند. از روی آزمایشهائی که بعمل آمده باین نتیجه رسیده اند که تغذیه صحیح عمر انسان را اقلا ده درصد افزایش می دهد .

اثرات دیگر گرسنگی
تغذیه صحیح فقط مردمی سالمتر بوجود می آورد که از زندگی حداکثر استفاده را نموده و از لذت آن بیشتر برخوردار می گردند بلکه شخصی که با تغذیه صحیح پرورش یافته و بزرگ شده از لحاظ جسمی و روانی سلامت و مسلط بر محیط بوده و بر زندگی خوش بین می باشد و مقاومت کافی در برابر امراض داشته و بطور کلی تمام علائم نشاط پیروزی در وجودش نمودار و آشکار می باشد.
تغذیه صحیح میزان محصول کار بشر را بالا برده و باین طریق بازدیاد ثروت کشور کمک موثری می نماید.

یک بررسی جالب در ایران
در سالهای 1957 و1958 بوسیله خانم ( وین لو ) کارشناس سازمان (فائو) در بلوچستان و سیستان بررسی جالبی بعمل آمد که نتایج شگفت انگیزی را بدست داد که به خوبی نشان دهنده این حقیقت است که بیشتر ناراحتیهای جسمی و ناتوانی های فکری کودکان ایرانی ناشی از اختلالات تغذیه است و اصلا ارتباطی با موضوع نژادی و ملی و غیره ندارد. و اگر به یک کودک ایرانی بقدر احتیاجاتش عذا برسد رشد ونمو جسمی و فکری او هرگز کمتر از هم سن‎های اروپائی خود نخواهد بود.

خانم لو در کرمان و زاهدان و سایر نقاط سیستان و بلوچستان به 4838 نفر دانش آموز 6 تا 14 ساله در مدت 94 روز یک وعده غذای حساب شده داده آنها را تحت بررسیو آزمایش قرار داده است. با اینکه غذای مزبور حاوی ثلث احتیاجات کالری روزانه و مقدار کافی پروتئین از نوع خوب و مواد معدنی و ویتامین های لازم بود. برای مشاهده تغییـرات حاصلـه در این دانش آموزان رشد و نمـو آنـان را در طی مدت مزبور با دانش آموزان مشابه در مدارس دیگری که از غذای مزبور استفاده نمی کردند مورد مقایسه قرار داده است.

نتیجه حاصله از این آزمایش و بررسی بسیار جالب و آموزنده می باشد. در مقایسه دانش آموزانی که از 94 وعده غذای نامبرده استفاده کردند با وضع سابق خود آنان و یا دانش آموزان مشابه تفاوت فاحش و جالبی از هر جهت محسوس بوده. نمو قد و اضافه شدن وزن بسیار سریع بوده. بیشتر علائم ناشی از سو تغذیه از بین رفتند: ضایعاتی که باین علت روی پوست و لب و مخاط دهان و چشم بودند بر طرف شدند, کودک نشاط طبیعی خود را بدست آورد ساعات غیبت خیلی کاهش پیدا کرد. استعداد درس یاد گرفتن خیلی فزونی یافت ابتلا به بیماریهای عفونی و دستگاه تنفسی کاهش زیادی را نشان داده است.

این بررسی خانم لو که روی عده ای از دانش آموزان یک منطقه از ایران صورت گرفته است خیلی بجاست که در تمام ایران و روی تعداد بیشتری انجام پذیرد. ولی در هر حال گوینده ترین و رساترین مشاهدات است که برای انجام هر برنامه خواه فرهنگی,اقتصادی و عمرانی, قبل از هر چیز باید وضع تغذیه عمومی را بهبود بخشد. پولی که در این باره خرج شود نسبت به نتایج مادی معنوی حاصله ناچیز و غیرقابل توجه می‎باشد.

تقسیم مواد غذائی
غذا بطور کلی برای منظورهای زیر خورده می شود :
1‌ـ غذاهائی برای سوخت و تولید انرژی در بدن خورده می شوند که می سوزند و حرارت و انرژی تولید می کنند و انرژی حاصله صرف گرم کردن بدن, راه رفتن, هضم غذا و غیره میشود و عبارتند از قندها و نشاسته ها و چربی ها و بطور کلی مواد ئیدروکربنه.
2 ـ غذاهائی که در ساختمان و ترمیم نسوج بدن بکار می روند عبارتند از پروتئین ها یا مواد سفیده تخم مرغی یا آمینو آسیدها می باشد.

3 ـ غذاهائی که حالت تعادل و تنظیم در وظایف اعضای داخلی بدن بوجود می آورند و عبارتند از ویتامین ها ومواد معدنی و آب و نمک و مواد سلولزی می باشند.
غذاهائی که انسان می خورد باید طوری حساب شده باشد که ضمن گرفتن مقدار انرژی لازم و مورد احتیاج, کلیـه سایر مواد لازم جهت تامین رشد و نگاهداری بدن را داشته باشد.
ترکیب غذاها
اصولا ترکیب غذاها را به شش دسته می توان تقسیم نمود.
1 ـ پروتئین ها و سایر مواد ازتی
2 ـ ئیدرو کربن ( مواد نشاسته ـ قند ـ سلولز )
3 ـ چربی ها
4ـ ویتامین ها
5 ـ مواد معدنی
6 ـ آب

واحد اندازه گیری انرژی
در علم تغذیه واحد اندازه گیری کالری نامیده می شود و این کالری با کالری که در فیزیک تعریف شده فرق دارد کالری غذائی عبارت از مقدار حرارتی که یک لیتر آب را یکدرجه سانتی گراد بتواند گرم کند, در صورتیکه کالری فیزیکی این مقدار حرارت برای یک هزارم لیتر یعنی یک گرم آب لازم است. در صورتیکه مقدار کالری بحد لزوم و کافی به بدن برسد وزن انسان یکسان می ماند ولی اگر از میزان لزوم و کافی به بدن برسد وزن انسان یکسان می ماند ولی اگر از میزان لازم زیادتر مصرف شود انسان چاق شده و در صورت مصرف مقدار کالری کمتر لاغر می شود.

مقدار مصرف کالری بستگی بدرجه فعالیت جسمی و سن و قدر و حجم بدن شخص دارد. البتـه آب و هوا و فصل و محل سکونت و طرز پوشاک نیز موثر است.
باید دانست مصرف کالری در فعالیتهای فکری و دماغی خیلی کم است و نسبت مصرف آن نسبت به کارهای عضلانی بسیار ناچیز و کم اهمیت است.

پروتئین ها
گفته می شود یکی از عوامل تشکیل دهنده غذا پروتئین ها هستند. لغت پروتئین یونانی است و بمعنی (مهمترین) می باشد.
پروتئین ها عناصر اصلی و اساسی ساختمان پروتوپلاسمای زنده را تشکیل می دهد و باین ترتیب آنها را ماده اصلی و ریشه و سر منشا حیات دانست و تاکنون هیچ نوع زندگی بدون وجود پروتئین دیده نشده است آنها مواد شیمائی هستند که ساختمان مرکبی دارند و قسمت اصلی سلولهای نباتی و حیوانی را تشکیل می دهد و در تمام نسوج بدن, خون, عضله, استخوان, پوست, رگ, اعضا و غیره وجود دارد, گیاهان با بکار بردن ازت خاک و کربن هوا و سایر عناصر محیط با استفاده از اثر نیرودهنده روشنائی آفتاب, آنها را تهیه می بینند و تنها گیاهان هستند که دارای این معجزه خلاقه می باشند و حیوانات با اینکه زندگی خیلی فعال تری دارند فاقد قدرت سحرآمیز خلق مواد زنده بوسیله عناصر آلی می باشند بهمین دلیل انسان و سایر حیوانات همواره برای ادامه زندگی تابع دنیای گیاهان می باشند. زندگی انسان همیشه بازندگی گیاهی توام بوده و این امر با استفاده مستقیم از خوراکهای گیاهی و یا غیره مستقیم یا تغذیه گوشت حیواناتیکه بنوبه خویش با گیاهان تغذیه می کنند تحقق می پذیرد.

پروتئین حیوانی و انسانی
پروتئین بر دو نوع است حیوانی و نباتی هر یک از انواع نباتی و حیوانی دارای پروتئین مشخص هستند که از لحاظ ساختمان شیمائی و تناسب چگونگی مواد ترکیب کننده و آسیدهای آمینه با دیگران متفاوت است.
ارزش بولوژیکی پروتئین بسته به میزان غنای آن در اسید های آمینه است که همانا سازنده مصالح ساختمانی ذره آن می باشند در اغلب نقاط دنیا مواد پروتئین خصوصا پروتئین های حیوانی بسیار نایاب است.

مقدار مصرف پروتئین مورد احتیاج در بدن
مقدار لازم پروتئین در شبانه روز برای هر کیلوگرم وزن بدن عبارت از یک گرم است ولی برای زنان باردار و شیرده و بچه ها در سنین رشد مقدار بیشتری مورد لزوم است. باید دانست مقدار پروتئین موجود در بدن که قسمت عمده پروتوپلاسم را تشکیل می دهد روی هم رفته 16 درصد وزن بدن است.

نتیجه کمبود پروتئین
عللی که سبب کمبود پروتئین در بدن می شوند عبارتند از :
1 ـ مهمترین و شایع ترین علت, نخوردن و یا کم خوردن غذاهای پروتئین دار است.
2 ـ بیماریها مخصوصا بیماریهای غفونی که در نتیجه آن مقداری از پروتئین های ماهیچـه های بدن سوخته و تحلیل می رود و بهمین جهت است که به مبتلایان بیماریهای عفونی و پروتئین های زود جذب, مانند آب جوجه, سوپ و شیر و امثال آن می دهند که کمبود پروتئین بدن جبران شود .
3 ـ رشد و نمو ـ در دوران رشد و نمو, غدد مترشحه داخلی برای ترشح هورمونها احتیاج به پروتئین بیشتری دارند و هم چنین در دوره بلوغ برای زیاد شدن سلولها و اضافه وزن مقدار احتیاج پروتئین زیاد می شود.

4 ـ اختلالات گوارشی باعث می شود که غذا چنانچه باید در بدن هضم و جذب نشود و پروتئین نیز که جز و مواد غذائی وارد بدن شده به سبب اختلالات دستگاه هضم وارد بدن نمی شود و مقدار لازم پروتئین کافی نخواهد بود.
در موارد کمبود پروتئین, نسوج, عضلات ناچار به مصرف انرژی و تولید حرارت رسیده باعث ضعف و سستی عضلات آتروفی گشته و وزن بدن کم می گردد. خون کم می شود و در نتیجه ترشحات داخلی و مقاومت بدن در مقابل بیماریها و مصونیت نیز کم شده و زخمها دیرتر خوب می شوند, هورمونها و آنزیم ها کمتر ترشح می نمایند و تمام اینها خستگی مفرط و مداومی بوجود می آورند که شخص را مسموما مبتلا و مستعدبه امراض مانند سل می نماید. پروتئین برای بهبود کا ر و فعالیت کبد لازم و ضروری است و مقاومت کبد را در مقابل امراض زیاد می‎نماید یکی از فرضیه های جدید این است در صورتی که پروتئین به مقدار زیادتری خورده شود مصونیت در مقابل امراض نیز زیادتر می شود.

ارتباط مستقیم کمبود پروتئین با عقب ماندگی
محروم ترین طبقات مردم در سراسر جهان و همه طبقات اجتماعی برخی از نواحی فقیر, قادر نیستند میزان لازم پروتئین را که لازمه یک تغذیه کامل است مصرف کنند و از همین رو کمبود مواد پروتئین در زمان ما عمومیت دارد.
افرادی که دچار کمبود پروتئین هستند خواه به علت آنکه از حداقل لازم کمتر پروتئین مصرف می کنند و خواه به علت اینکه از پروتئین های فاقد آسید آمینه های لازم تغذیه می کنند, همواره از لحاظ ساختمان جسمانی عقب تر از حد و سطح عادی می باشند. کمبودهای پروتئین افراد را از نظر صفات و مشخصات مردمی عقب مانده و پست می کند و حال انکه در گذشته تصور می‎شد که این صفات منحصرا با مسئله توارث نژادی بستگی دارد. بدون هیچگونه تردید کوتاهی قد مللی که در مناطق حاره زندگی می کنند پیش از آنکه معلول علل نژادی باشد نتیجه تغذیه است که از لحاظ پروتئین ها ناقص و نارساست. کمبود مواد پروتئینی تنها اثرش روی افراد انسانی کوچک کردن اندام و ظاهر انها نیست بلکه عواقب و زیان های دیگری هم در بر دارد که یکی از مخوفترین آنها کاهش نیروی مقاومت در برابر بیماری ها بطور کلی و بخصوص در برابر بیمری های غفونی است. تنزل درصد پروتئین ها در امر تغذیه موجب رواج فراوان بیماریهائی نظیر سل و ذات الریه و اسهال و تیفوئید و غیره می گردد.

آنچه بیشتر باید در نظر گرفت موارد ترس آورتر ناشی از کمبودهای شدید پروتئینی است؛ مواردی که ممکن است نشانه بیماریهای مشخص و غیر قابل تردیدی باشند. آشکارترین نشانه های این وضع هنگامی است که موجود گرسنه دچار ورم های گرسنگی می شود و در راه رفتن و حرکات, بدریختی و بد ترکیبی یک عروسک کهنه بد دوخت را پیدا می کند؛ در نواحی گرسنه و بی غذا که هر زمان نقصان مواد پروتئینی بحداعلی می رسند, فراوان دیده می شوند, افرادی که از مرحله لاغری وحشت آور ناگهان شروع به افزایش وزن می کنند صورتشان ورم می کند و ساق هایشان بی اندازه کلفت می شود و علت این امر جمع شدن آبهائیست که بر اثر فقدان مواد پروتئینی بوجود می‎آورند. یکی از امراضی که در نتیجه کمبود و نقص مواد پروتئینی در غذا بوجود می‎‎آید

و مخصوصا در مواقع جنگ و قحطی ها زیاد دیده شده باسم Hypoproteinemia نامیده می‎شود و دیگر بیماری است بنام Kusashiok or که بنام (پسر قرمز) است و اول مرتبه در افریقا دیده شده و از این جهت اطلاق شده که رنگ پوست و موی بچه ها تغییر کرده و قرمز می شوند و اغلب بچه ها بین 5 ماهگی تا 6 سالگی باین بیماری مبتلا می‎شوند و بندرت بهبود می یابند. غالبا این بچه ها از موقع تولد تا وقتی که از شیر مادر استفاده می کردند بسیار سالم و زیبا و پرنشاط بوده و رشد جسمی و عقلی آنان به هیچ وجه از همسن های اروپائی خود کمتر نبود ولی بمحض اینکه به علتی و مخصوصا تولد اولد دیگر آنان را از شیر می گرفتند چون رژیم غذائی که جانشین شیر مادر می شد رژیمی بود که از لحاظ پروتئینی بسیار فقیر و حاوی مقدار زیادی مواد نشاسته بود لذا کودک باین بیماری مبتلا می شد.

مواد قنـدی
گفته شد یکی از موادی که در بدن ایجاد حرارت و نیرو می کند مواد قندی است و ساده تریـن عذاها مـواد قنـدی هستند کـه در بـدن کـاملا قابل جـذب هستـند. از قنـدها لـولـز
( قند, میوه, عسل) ساکارز ( قند نیشکر و چغندر) لاکتوز ( قند شیر ) به گلوگز تبدیل شده وارد خون می گردند با وجودیکه اینکه موادی قندی سهل الهضم اند یعنی بسرعت هضم و جذب می شوند معذلک در مصرف این مواد نباید زیاده روی کرد زیرا اگر غذای انسان منحصر به مواد قندی شود, طبعا سایر مواد لازم به بدن نمی رسد و عوارض گوناگون که ناشی از کمبود مواد غذائی است در بدن آشکار می گردد ولی بهنگام ضرورت و مواقعیکه بدن احتیاج فوری به آب یا غذا دارد می توان شربت قند یا سرم گلوگز بکار برد.

هم چنین نظر باینکه در خون به نسبت یک در هزار قند وجود دارد بنابراین در موارد کم غذائی ممکن است مقدار قند خون پائین آمده و در نتیجه عوارضی از قبیل طپش قلب و پریدگی رنگ و بی حسی اعضا و اختلالات مغزی پدید آید, در این موارد برای از بین بردن آن می توان فورا به مریض شربت قند داد.
سلولهای مغزی و عضله قلب برای انقباضات لاینقطع خود احتیاج فراوان بگلوکز دارد و هنگامی که مواد قندی کافی برای مدتی به بدن نرسد بطوریکه در بالا گفتیم عوارض قلبی ظاهر می‎گردد.

خواص یک روغن مطلوب
قابل هضم بودن, تامین آسیدهای چرپ ضروری بدن, میزان راسب شدن در اعضا و بالاخره عاری بودن از ناخالصی های مضر از خواص مهمی است که وجه متمایز بین یک روغن خوراکی قابل قبول از نوع مردود آن است.
در خواص مهم غذائی یک چربی یا روغن مطالب زیر مورد بحث قرار می گیرد :
1 ـ دارا بودن مقدار کافی آسیدهای چربی ضروری برای بدن
2 ـ دارا بودن مقدار کافی آسیدهای اشباع نشده.
3 ـ قابل توجه هضم بودن
4 ـ عاری بودن از ناخالصی مضر

خواصی که یک چربی باید دارا باشد عده بستگی به نوع آسیدهای چرب و ساختمان ملکولی چربی و حتی درجه خلوص روغن و نیز منبع تهیه آن دارد. از آن جمله اثر آن در موقع پخت و پز و انحلال ویتامین ها است, هر روغنی چه حیوانی و چه نباتی ارزش غذائی معدال 9 کالری در گرم داراست, تمام روغنهای خوب دارای خواص مشابهی در پخت و پز بوده و حلال خوبی برای ویتامین ها می باشند.

اثر کمبود چربی ها
1 ـ در اثر کمبود چربی ها ذخیره چربی بدن از بین می رود در نتیجه مقاومت شخص در مقابل سرما کم می شود و شخص ضعیف و لاغر می گردد.
2 ـ بدن دچار عوارض ناشی از کمبود ویتامین های محلول در چربی می گردد.
3 ـ اندام های داخلی پائین می افتد.
4 ـ پوست نرمی و لطافت خود را از دست داده بنابراین از لحاظ زیبائی نیز بشخص لطمه وارد می کند.

ویتامین ها
یکی دیگر از مواد مرکب کننده غذاها ویتامین ها می باشند. ویتامین ها موادی هستند که مقدار کم آنها برای رشد و نمو وسالم بودن لازم است و بدون وجود آنها در غذاها نتیجه مطلوب حاصل نشده و اختلالات گوناگونی پدید خواهد آمد.
از میان انواع گرسنگی ها کمبود و یا فقدان ویتامین ها تظاهرات متفاوت تر و گوناگونی از سایر انواع گرسنگی ها دارد.
نام ویتامین را در سال 1912 دکتر فانک Funk از دو کلمه ویتا که بمعنی زندگی و حیات است و آمینه Amine بوجود آورد.
بطور کلی می شود اهمیت ویتامین ها را بطور خلاصه بشرح زیر بیان کرد‌:
1 ـ ویتامین ها جهت سلامت (تغذیه) اغلب سلولهای بدن و حتی می شود گفت جهت ادامه زندگی لازم بوده و کمبود آن ها پس از مدتی ایجاد بیماری های متنوع می نماید.

2 ـ اگر چه بطور کلی این مواد بمقدار خیلی کم در تغذیه لازمند ولی همین مقدار کم بسیار ضروری و اساسی می باشد.
3 ـ کمبود هر ویتامین علاوه بر علائم عمومی مشترک, بیماری مخصوصی بوچود می‎آورد که در نتیجه اغلب باعث از بین رفتن و از کار افتادن اعضای دیگر شده و بطور کلی بیماریهای خطرناک می باشند.
4 ـ معمولا اگر ویتامین ها بمقدار زیادتر از میزان احتیاج خورده شود ضرری متوجه انسان نخواهد شد( مگر در مورد مصرف ویتامین D که بعدا توضیح داده می شود )
ویتامین ها بر دو نوع تقسیم شده اند :
1 ـ دسته محلول در آب
2 ـ دسته محلول در چربیها

ویتامین آ ـ A
ویتامین A که در چربی محلول است در رشد و نمو کامل خیلی مهم بوده و یکی از ویتامین های بسیار ضروری و لازم برای بدن است و از خواص آن ازدیاد مقاومت بدن در مقابل میکربها است این ویتامین در بهبود استخوانها و دندانها نیز تاثیر دارد. مهم تر از تمام موادیکه گفته شد خاصیت اصلی این ویتامین است که چشم می تواند در تغییر از یک نور زیاد به نور کم تعادل خود را برقرار و حفظ نماید زیرا این ویتامین یکی از اجزا ترکیبی شبیکه چشم را تشکیل می‎دهد. از زمان بقراط یک نوع بیماری چشم شناخته شده بود که انسان را شب هنگام بکلی کورمی کردو شب کوری نام داشت و همیشه همراه با بهم خوردگی و خرابی کره چشم بود. در آن زمان برای درمان این بیماری ورقه هائی از جگر تازه هر حیوانی را که در دسترس بودروی چشم می گذاشتند. و گویا دو هزار سال زمان لازم بود تا بشر بتواند در آغاز قرن بیستم کشف کند ایز بیماری که امروز کراتومالاسی نامیده می شود یکی از تظاهرات خاص کمبود ( ویتامین آ ) می باشد .این ویتامین بجز چشم در سایر نقاط بدن نیز تاثیرات دیگری دارد که کمبود آن اثراتی درغشا مخاطی , مجرای تنفسی و دستگاه گوارش و آلات تناسلی و خشکی پوست خواهد داشت .

ویتامین د ـ D
ویتامین D از ویتامین های محلول در چربی است در مقابل و حرارت و نور مقاومت دارد و نام دیگر آن ( ویتامین آفتاب ) و همچنین ویتامین ( ضدراشیتیسم ) است . این ویتامین در رشد و نمو بسیار موثر بوده و عاملی است که خصوصا در جذب کلسیم و فسفر بسیار مهم می‎باشد. فقدان ویتامین ( د ) بصورت دو بیماری مشخص راشیتیسم و نرمی استخوان ظاهر
می شود .

راشیتیسم یاریکتس Rickete یک بیماری کودکان که علامت آن کجی و انحراف استخوانهای بلند بدن بخصوص استخوان ساقبا است و هم جنین ممکن است استخوانهای سر تغییر شکل بدهند یعنی باندازه های غیر عادی رشد کنند. کم خونی و خستگی دائمی نیز از علائم این مرض بشمار می آیند .
ازعلایم املیه کمبود آن بهانه گیری و عصبا نیت است که اویل با عرق سرد پیشانی توام می باشد و بعدا تغییر شکل استخوانها پیش می آید که در جمجمه و سینه (مستعد ایتلا به بیماری سل ) و پشت و لگن خاصره ( ناراحتی در موقع وضع حمل ) بوجود می آید.
اما نرمی استخوان که آ نرا Osteomalaeie می نامند در حقیقت راشیتیسم بزرگسالان است در این مرض اندک اندک استخوانها نرم می شوند و زیر بار بدن خم می گردند و این پدیده همراه با دردهای شدید است.

این بیماری در زنان و مادران جوان که زود شوهر کرده و بچه دار شده اند دیده می شود؛ بچه های این مادران یا بچه هایی هستند که قبل از موعد مقرر بدنیا می آیند مقدار کلسیم و فسفر بدنشان کمتر از حد معمول بود و با کمبود این ویتامین به راشیتیم مبتلا خواهد شد اما برای بچه ها در تمام مدت نمو و برای زنان در مواقع بار داری و شیر دادن ؛ تامین کامل این ویتامین بسیار ضروری است؛ مقدار لازم آن در بچه ها به نسبت نمو و نوع غذا و وجود افتاب و وضع زندگی بچه فرق می کند.

آفتاب بواسطه عمل اشعه ماورا بنفش خود موقعی که روی پوست بدن می تابد از کلسترول (Cholestrol) پوست؛ ویتامین D درست خواهد کرد و به همین جهت است که اسم این ویتامین را ویتامین آفتاب گذاردهاند؛ در مناطقی که آفتاب کافی نیست ریکتس زیاد دیده می شود.
از طرف دیگر ابر و گرد و خاک و دودو لباس و شیشه معمولی پنجره اشعه ماورا بنفش را تصفیه کرده و مانع انجام این فعل و انفعالات در روی پوست می گردند.

لینک کمکی