دانلود رایگان تحقیق در مورد نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در یادگیری

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود رایگان تحقیق در مورد نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در یادگیری :

چکیده:
عصر حاضر را باید تلفیقی از ارتباطات و اطلاعات دانست. عصری که بشر در آن بیش از گذشته خود را نیازمند به داشتن اطلاعات و برقراری ارتباط برای کسب اطلاعات موردنیاز میباشد. امروزه با در اختیار داشتن فناوری اطلاعاتی و ارتباطی مختلف و پیشرفته, امکان برقراری سریع ارتباط و تبادل سریع اطلاعات بیش از پیش میسر گردیده است.

افراد در هر کجا که باشند میتوانند آخرین اطلاعات موردنیاز خود را در هر زمینه ای دریافت میکنند. اما بی شک بیشترین تاثیر پدید آمدن فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی بر محیطهای آموزشی بوده است. کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش سبب شده استتا محیط آموزشی به سوی مجازی شدن سوق پیدا کند

. این امر سبب می شود تا ارتباطات میان افراد به منظور آموزش و گسترش به سوی مجازی شدن سوق پیدا کند. این امر سبب میشود تا ارتباطات میان افراد به منظور آموزش و گسترش دانش به گونه ای فزاینده از طریق رایانه امکان پذیر شود. با ظهور و گسترش اینترنت- این رسانه به عنوان یک مکمل جهت تامین نیازهای اطلاعاتی و آموزش مورد استفاده قرار گرفت.

با توجه به نقشی که کتابخانه ها باید در امر آموزش ایفا نمایند بدیهی است با دارا بودن امکانات پیشرفته تر- منابع اطلاعاتی بسیار غنی تری را نسبت به گذشته فراهم میکنند و جهت آموزش افراد در اختیار آنها قرار میدهند.

فراهم کردن وب سایتهای اینترنتی و پایگاههای اطلاعاتی- کتابخانه ها را به یک محیط مجازی و دیجیتالی جهت تبادل اطلاعات تبدیل کرده است که نقش آموزشی آن بیش از پیش در این محیط نمایان میشود. این مقاله درصدد آن است تا پس از ارائه تعریفی جامع از فناوری اطلاعاتی و ارتباطی- مساله آموزش مجازی و از راه دورو نقش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی در این آموزش را مورد بررسی قرار دهد و با تاکید بر آموزش سیستمی- انواع آموزش به صورت مجازی را بیان کند.

مسلما برای آموزش افراد به صورت مجازی و توسعه دانش آنها- نیازمند منابعی خواهیم بود که این منابع جز از طریق کتابخانه ها قابل تامین نیستند. کتابخانه ها میتوانند با تهیه منابع الکترونیکی و تحویل آنها به اعضای جامعه اطلاعاتی نقش عمده ای در آموزش و گسترش دانش داشته باشند.

مقدمه
انسانها از اولین لحظات زندگی در حال تلاش و تکاپو هستند. دلایل مختلفی برای این تلاش وجود دارد. عده ای در جستجوی نان و عده ای درصدد کسب نام هستند. عده ای مجموعه ای از خواسته ها را می طلبند. نقطه مشترک تمام این تلاشها نیاز است و این تکاپو جهت تامین نیازها صورت میپذیرد. نیاز است که شخص را به تحرک وا میدارد و به کارهای فرد جهت میدهد.

هر خدمتی که ارائه شود و هر نیازی که تامین گردد یک محصول است که میتواند شامل عقاید-مکانها-خوراک-پوشاک و اطلاعات باشد. یکی از اساسی ترین نیازهای بشر دسترسی به اطلاعات است. تا اطلاعات وجود نداشته باشد- امکان تامین هیچ یک از نیازهای بشری وجود ندارد. پس به گونه ای میتوان عنوان کرد که اطلاعات مادر تمام نیازهای بشری میباشد. اطلاعات عنصری است که همواره با بشر همراه بوده است- ولی به دلیل محدود بودن نیازهای بشر چندان مورد توجه قرار نداشت. با برقراری ارتباط میان جوامع و پدید آمدن نیازهای مختلف و ابداعات گوناگون- اطلاعات نیز اهمیت پیدا کرد تا آنجا که بشر وارد دوره ای شد که آنرا عصر اطلاعات نامید(3).

اطلاعات با زندگی بشر آمیخته شده و پدیده ای اجتماعی میباشد. علت اطلاق اصطلاح “عصر اطلاعات” به دوره حاضر به دلیل گستردگی میزان اطلاعات و سرعت تبادل آنها از طریق محملهای اطلاعاتی مختلف میباشد. در این دوره – بشر بیش از پیش خود را نیازمند به داشتن اطلاعات و برقراری ارتباط با جوامع دیگر برای کسب اطلاعات میداند. این حجم گسترده اطلاعات و چگونگی تبادل آن- جامعه امروز را در آستانه ورود به فرهنگی قرار داده است که در آن آموزش- اطلاعات و دانش محورهای اصلی پیشرفت جامعه خواهند بود. امروزه اطلاعات جایگزین تمامی عناصر تعیین کننده شده و نیز انقلاب صنعتی شده است

. دراین مقاله, پس از تعریف اجزای اصلی در یک فرایند آموزشی, انواع یادگیری در محیط الکترونیکی معرفی خواهند شد و نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات و نیز کتابخانه های مجازی, در امر یادگیری, مورد بحث قرار خواهد گرفت.

تعریف اطلاعات
اطلاعات عبارت است از داده های شکل گرفته و تغییر یافته به طوری که معنی دار و مفید باشند. اطلاعات با بشر آمیخته شده و پدیده ای اجتماعی است به دلیل آنکه انسانها سبب انتقال اطلاعات میشوند. تقسیم کار میان انسانها به منظور تامین نیاز ارتباطات میان انسانها زمینه ساز انتقال اطلاعات بین افراد است. اطلاعات آن چیزی است که بتواند در سیستم ذهنی دریافت کننده دگرگونی ایجاد کند واز بی نظمی بکاهد, حاصل این دگرگونی در سیستمهای انسانی- پدید آمدن دانش و توانایی تصمیم گیری است.

تعریف دانش
هر فرد در هر لحظه از زمان دارای ساختی ذهنی است که دانش او را تشکیل می دهد. این دانش به تدریج و در طول زمان از طریق جذب پاره های مختلف اطلاعاتی به دست آمده است و چون افراد- پیوسته از محیط پیرامون خود – آگاهانه یا ناآگاهانه- اطلاعات کسب میکنند این دانش در حال افزایش وگسترش است. به این ترتیب میتوان گفت که دانش ترکیبی سازمان یافته از اطلاعاتمیباشد.

در صورتی که پیشداشته های فرد با یافته های نو ترکیب شود دانسته پدید می آید. هرچند که برای فرد چیز تازه ای داشته باشد دانش خواهد بود. اطلاعات باید از مجراهای مختلف بگذرد و جذب ذهن شود. پس کسب دانش باید تدریجی باشد تا کاملا در ترکیب ذهن جای بگیرد.
دانش را به دو دسته تقسیم میکنند:
دانشی که خودش را می شناسیم.

دانشی که میدانیم در کجا میتوانیم اطلاعاتی راجع به آن پیدا کنیم.
در دنیای امروز- مورد دوم اهمیت فراوانی پیدا کرده است و بیاموزیم که چگونه بیاموزیم بیانگر این مطلب است. کسب دانش میتواند به طرق مختلفی صورت بیگرد. اما به طور کلی از دو طریق میتوان به کسب دانش پرداخت, به صورت رسمی و محدود در یک مکان و زمان خاص و برنامه ای منظم یا اینکه غیررسمی, بدون اینکه نیاز باشد در مکان و زمان خاصی افراد گرد هم جمع شوند و دانش موردنیاز خود را به دست آورند. این نوع کسب دانش, یادگیری مادام العمر هم نامیده شده است. بنابراین میتوان گفت هدف نهایی بیشر از کسب دانش, یادگیری میباشد. اما باید دید که فرایند یادگیری چیست.

تعریف یادگیری
تحولات و دگرگونی هایی که در زندگی بشر رخ داده است, به دلیل آموزش و یادگیری میباشد. شکی نیست که اهمیت یادگیری در رشد آدمی, بسی فراتر از چشم انداز اندیشه های اوست. چون محیط زندگی آدمی همواره در معرض تغییر است, انسان برای غلبه بر این دگرگونی ها ناچار است یاد بگیرد.

یادگیری به طور کلی, فعالیتی دگرگون کننده است و افراد را برای مقابله با رویدادهای محیطی آماده می سازد. یادگیری در واقع هم یک رشته فرایند است و هم فرآورده تجربه هاست. یادگیری در حقیقت, دارای مفهوم بسیار گسترده ای است که در قالبهایی چون نگرش های نو, حل مساله, کاربرد معلومات در استدلال, تفکر و … به وجود می آید.

تعاریف گوناگونی برای یادگیری ارائه شده است. اما بسیاری از محققان معتقدند که (یادگیری تغییری است که بر اثر تجربه یا آموزش در رفتار موجود زنده پدید می آید.) یادگیری, تغییر است که در اثر تدریس مطالب و مهارت های گوناگون در رفتار یادگیرندگان ایجادمیشود. ممکن است این رفتار در کوتاه مدت قابل مشاهده باشد و یا این رفتار ممکن است

در کوتاه مدت غیرقابل مشاهده باشد(2). به هرحال, این آموخته ها در طول زندگی موجب تغییر در رفتار و بینش یادگیرندگان می شوند. همانطور که ذکر شد, انسانها برای دستیابی به نیازهای مختلف به کسب اطلاعات و دانش می پردازند و می آموزند. بنابراین در یادگیری باید این اختلاف در نیازها و سلایق و تفاوتهای یادگیری را در نظر گرفت. نباید انتظار داشت که افراد به طور یکسان, مطلبی را یاد بگیرندباید به انگیزه های یادگیرنده نسبت به مواد آموختنی توجه کرد. بدون شک, حالت ایده آلیادگیری, یادگیری مطلوب است. برای اجرای یادگیری مطلوب هم ابزارها و منابع متنوعی وجود دارند که با پیشرفت فناوری بر تعداد آنها افزوده میشود. باید در نظر داشت که میزان موفقیت هر جامعه, وابسته به توان یادگیرندگانی دارد که درگیر فرایند یادگیری همیشگی هستند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات
تعریف
فناوری اطلاعات, عبارت است از فناوریهایی که فرد را در ضبط, ذخیره سازی, پردازش, بازیابی, انتقال و دریافت اطلاعات, یاری می دهند. این اصطلاح شامل فناوریهای نوین مانند رایانه, انتقال از طریق دورنگار, و دیگر وسائل ارتباطی میشود. فناوری اطلاعات, روش کارمارا دگرگون کرده, امور اقتصادی و اجتماعی, و حتی نحوه تفکر ما را تغییر داده است.

امروزه , فناوری اطلاعات در مقایسه با وسائل ارتباط جمعی دامنه ای به مراتب وسیع تر دارد و امکاناتی را برای تغییر و پیش بینی و دورنمای تازه ای را در زمینه توسعه ارائه میکند. فناوری اطلاعات موجب پخش سریع نظرات, بهبود در‌آموزش, علوم, مراقبتهای بهداشتی و فرهنگی میشود.

فناوری اطلاعات ماشین کار تلقی میشود و ارتباطات محصول آن است فناوری اطلاعات و ارتباطات به یکدیگر وابسته هستند. بدون فناوری اطلاعات, ارتباط در سطح بین المللی و بین افراد غیرممکن خواهد بود.
امروزه با در اختیار داشتن فناوری اطلاعاتی و ارتباطی مختلف و پیشرفته, امکان برقراری سریع ارتباط و تبادل سریع اطلاعات بیش از پیش میسر گردیده است. افراد در هر کجا که باشند میتوانند آخرین اطلاعات مورد نیاز خود را در هر زمینه ای دریافت میکنند. اما بی شک بیشترین تاثیر پدید آمدن فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی بر محیطهای آموزشی بوده است. کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش سبب شده است تا محیط آموزشی به سوی مجازی شدن سوق 1پیدا کند. این امر سبب میشود تا ارتباطات میان افراد به منظور آموزش و گسترش دانش به گونه ای فزاینده از طریق رایانه امکان پذیر میشود.

یادگیرنده باید در یادگیری مشارکت فعال داشته باشد و درباره اطلاعاتی که به دست می آورد یا منتقل میکند بحث کند و فناوری اطلاعات و ارتباط این امکان را برای یادگیرندگان فراهم کرده که بتوانند به تبادل اطلاعات بپردازند.
مادامیکه فناوریها در حال تغییر ماهیت کاری و تجاری هستند, نحوه ارائه آموزش را دچار تحول میکنند و از آنجا که نحوه یادگیری افراد به گونه ای متفاوت است, باید چند اصل را در نظر گرفت:
آموزش باید بر اساس یادگیری افراد بنا شده باشد, زیرا وقتی که سخن از یادگیری است , یک شیوه یکسان برای همه افراد وجود ندارد و نمی توان همه را در یک سطح در نظر گرفت و به آنها آموزش داد.

آموزش باید بر اساس رسیدن به هدف خاص, طرح ریزی شود و برنامه اجرایی آن نیز از روش تکاملی استفاده شود.
نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در یادگیری
فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدت زمان کوتاهی که از پیدایش آن میگذرد توانسته است تغییرات فراوانی را در نحوه زندگی بشر به وجود آورد. یکی از زمینه هایی که سهم عمده ای از این تغییرات را به خود اختصاص داده است, یادگیری است

. نقش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی درچرخه یادگیری بسیار اهمیت دارد. در یادگیری به شیوه سنتی, فرد مجبور که به طور مداوم بخواند و بنویسد و ارتباط تقریبا یک طرفه بود. اما با کارگیری فناوری اطلاعاتی و ارتباطی در یادگیری, فرد علاوه بر این مهارتهای پایه نیازمند داشتن مهارت در استفاده از فناوریهای اطلاعاتی و ارتباط میباشد. یادگیری های مبتنی بر فناوریهای نوین اطلاعاتی, با ایجاد تغییرات بنیادین در مفاهیم آموزشی سنتی, توانسته است بسیاری از ناکارآمدیهای نظامهای آموزشی را رفع کرده و دگرگونی های اساسی را در آموزش به وجود آورد.

با استفاده از دنیای مجازی در یادگیری, میتوان به روشهای نوین و کارآمدی از یادگیری دست یافت. علت کاربرد نفاوری اطلاعاتی و ارتباطی در یادگیری, آموزش بهتر و سریعتر میباشد. کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش, نوع جدیدی از یادگیری را به وجود آورد, به طوریکه یادگیری تنها به صورت حضوری انجام نمیشود. زیاد ضرورتی ندارد که یادگیری حضوری و رودرو باشد و انتظار میرود که یادگیری در محیطهایی غیر از کلاس, امکان پذیر باشد. به نحوی که بتوان اطلاعات را به راحتی با سایر یادگیرندگان به اشتراک گذاشت. این تحول سبب تغییر نقش معلم و نیز نقش کتابخانه ها شده است. به این ترتیب, نوع جدید یادگیری, یادگیری الکترونیکی نام گرفت(6).

مفهوم یادگیری الکترونیکی
همانگونه که فناوری اطلاعات و ارتباطات در بسیاری از فزاینده های کاری روزمره همانند بانکداری الکترونیکی, تجارت الکترونیکی, پست الکترونیکی , دولت الکترونیکی و ; مورد استفاده قرار میگیرد, حوزه یادگیری الکترونیکی یا E-learning از این نوع فناوری بهره برده است. حذف محدودیتهای مکان, زمان و سن یادگیرنده که روزگاری دسترس ناپذیر به نظر می رسیدند, امروز دیگر محدوادیتهای بزرگی به نظر نمیرسند. از طرفی باید توجه داشت که به وجود آمدن نیازهای گسترده و جدید در میان جوامع با ادامه استفاده از روشهای سنتی نظام آموزشی قابل تامین نیست. یادگیری مبتنی بر رایانه, یادگیری مبتنی بر فناوری اطلاعاتی, کلاس مچازی, کتابخان های مجازی و ; راه را برای پیدایی شیوه های نوین آموزشی, هموار ساخته اند.

به لحاظ لغوی, به مجموعه فعالیتهای آموزشی که با استفاه از ابزارهای الکترونیکی اعم از صوتی, تصویری, رایانه های شبکه ای, مجازی صورت بگیرد یادگیری الکترنیکی گفته می شود.
یادگیری الکترونیکی, نظامی مبتنی بر فناوری اطلاعاتی و ارتباطی (همانند سخت افزار, نرم افزار و شبکه های رایانه ای) به منظور ایجاد, نگهداری, توسعه و در دسترسی قرار دادن مواد مطالعاتی / آموزشی برای دانشجویان میباشد که فعالیتهای مطالعاتی/ آموزشی را هدایت میکند و ارزیابی دانشجویان را بدون نیاز به وجود محلی برای یادگیرندگان و معلمان امکان پذیر میکند.

مدلهای یادگیری در محیطهای الکترونیکی وب
گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات , باعث تغییر چگونه, چه, چه کسی, کجا, چه وقت و چرایی یادگیری ها شده است. اختراع رایانه و اینترنت, نه تنها سرعت انتقال دانش را بالا برد, بلکه روش انتقال دانش را نیز از فردی به فرد دیگر تغییر داد. پیش بینی اینکه, فناوری چگونه طی5 تا 50 سال آینده یادگیری را تحت تاثیر قرار خواهد داد, دشوار میباشد. نمودار زیر, سیر تحولات کاربرد فناوری در یادگیری از 5000 سال پیش تا 50 سال آینده را نشان میدهد(تصویر شماره یک)
تصویر شماره یک
50 5 زمان حال
5 50 500
5000
اینترنت, اینترانت و کلیه روشهای ارتباطی بی سیم(3), باعث از میان برداشته شدن موانع زمانی و مکانی شده است. اینترنت به عنوان یک وسیله ارتباطی سبب شده تا یادگیرنده بتواند با معلمان خود در ارتباط باشد. اغلب مدلهای یادگیری در کلاس سنتی یا در خانه هستند که در چهار مرحله آمده اند:
مکانهای متفاوت:

1- تلفن , ویدئو کنفرانس, تالارهای گفتمان شبکه ای
2- تبادل پست الکترونیکی
مکانهای مشابه:
3- تدریس در کلاس, گروههای بحث, تدریس خصوصی در خانه
4- تابلوهای اعلانات, گردهمایی ها
در این حالت, مدلهای اول و چهارم به صورت همزمان و مدلهای دوم و سوم به صورت ناهمزمان انجام میشوند(5)

مدلهای مختلف فضاهای یادگیری
چهار مدل برای فضاهای یادگیری پیش بینی شده است که عبارتند از:
1- مدلهای یادگیری شبکه ای
در این مدل, اولین مساله تغییر در محیط یادگیری است,که به صورت خاص مربوط به تغییر فعالیتها و محیط کلاسی به کمک ابزارهای ارتباطی موبایل و بی سیم است. این امر باعث تغییر در محیط کلاس, به خصوص نقش معلم می شود. این مسله به مدل یادگیری در کلاسهای آینده نیز مرتبط میشود.
مساله دوم تغییر در هدف از آموزش است. یعنی چیستی و چرایی آموزشی در قرن جدید نسبت به گذشته متفاوت است. هدف آموزش باید ورای یاددادن کلیات دانش به یادگیرندگان باشد. آموزش باید به یادگیرندگان, اجازه تحصیل مهارت های صحیح فردی مدیریت انگیزه ها و توانایی جستجو و یکپارچه سازی اطلاعات برای حل مسائل را بدهد.
2- یادگیری در کلاسهای آینده
در این مدل, محدودیت مکانی و زمانی از میان برداشته میشود و مفهوم کلاس توسعه پیدا میکند. در این کلاسها از تخته سفیدهای الکترونیکی استفاده میشود و سطح تعامل میان یادگیرندگان و معلم بسیار بالا میباشد. اتصال به کلاس از طریق رایانه صورت می گیرد و معلم بهتر میتواند فعالیتهای یادگیری را به صورت مشارکتی طراحکی کند. یادگیرندگان یک تیم را تشکیل میدهند و در یادگیری مشارکت میکنند. در این مدل یادگیری, استفاده از کتابها و مجلات الکترونیکی و وب سایتهای مختلف مورد نیاز, ضروری می نماید.

3- یادگیری ساختار دانش و توانایی حل مشکل
هدف از آموزش, تبدیل دانش آموز یا بهتر بگوییم شهروند به فردی با قدرت تصمیم گیری بالا و حل کننده خلاق مشکلات است که توان انطباق یافتن با قرن 21 را داشته باشد. افزون بر این, با توجه به رقابت غیرقابل اجتناب جهانی, هر کشوری مجبور است نظام اموزشی خود را طوری تغییر دهد که تمامی شهروندانش بتوانند آموزشهای جدید را در کل مدت حیات یاد بگیرند یا دانش قدیمی خود را روزآمد کنند.

این مدل در کشورهای آسیایی نظیر تایوان, هنک کنگ, سنگاپور اجرا شده و در نظام آموزشی آنها اصلاحات اساسی به وجود آورده است. در این مدل یادگیری, علاوه بر آموختن مهارتهای پایه همانند نوشتن و خواندن, توانایی حل مشکل و مهارتهای عرضه تخصص خود در اجتماع؛ نیز آموزش داده میشود و سبب گسترش اهداف آموزشی شده است. پس به طور کلی, محتوا و اهداف آموزشی دچار تحول میگردد. تفاوتهای فدری و به کارگیری هوش و خلاقیت پس از آموزش کلیات دانش مورد توجه قرار میگیرند.

لینک کمکی