دانلود رایگان مقاله مینیاتورایران وانقلاب دیجیتال

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن دانلود رایگان مقاله مینیاتورایران وانقلاب دیجیتال :

ایران وانقلاب دیجیتال

ایران, جامعه ای است پیچیده و با سابقه تاریخی و فرهنگی دیرینه که بیش از هر. در سه دهه آخر قرن بیستم این کشور رفت و برگشت های متعددی را در فرایند گذر از سنت به مدرنیسم تجربه کرده و به ویژه طی دو دهه بعد از انقلاب, با حاکمیت حکومت دینی

, هر چند تکلیف خود را در بسیاری از مباحث بنیادین معاصر از جمله دموکراسی, آزادی, رابطه تجاری و سیاسی با جهان و توسعه اقتصادی و امثال آن تا حدی روشن ساخته ولی برای مثال, هنوز در زمینه مباحث کلیدی چون مبانی ارزشی برنامه ریزی توسعه دچار چالش است. برای مثال, هنوز نمی داند با ماهواره و یا اینترنت چه بکند.

از بعد رتبه بندی جهانی, متأسفانه ایران به دلیل درگیر بودن در بحث مبانی و مفاهیم و کشمکش های سیاسی حاصل از آن و درگیر بودن برخی مسئولان و مدیران عالی در بازی های قدرت به رغم وجود امکانات پیشرفت (منابع سرشار انرژی و مواد خام, نیروی انسانی توسعه خواه و تحول جو و;) وضعیت درخشانی ندارد.

شاخص HDI سال
556% 1975
563% 1980
607% 1985
645% 1990
688% 1995
721% 2000

از نظر تکنولوژیک, جفری سکس, در دانشگاه هاروارد مطالعه ای انجام داده است و بر اساس دو معیار تعداد حق امتیاز اختراعات به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت و سهم صادرات تکنولوژی پیشرفته از GDP, جهان را به سه منطقه تکنولوژیکی زیر تقسیم کرده است.
نوآوران تکنولوژی: کشورهایی هستند که به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت 10 حق امتیاز (اختراع ثبت شده) یا بیشتر دارند و صادرات تکنولوژی پیشرفته در این کشورها حداقل 2 درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) آنان را تشکیل می دهد.

کاربران تکنولوژی: این کشورها توانایی بالایی در جذب دانایی ها و تکنولوژی های پیشرفته دارند و زیرساخت لازم را برای این کار فراهم آورده اند.
حذف شدگان (Technologically Excluded)
این کشورها در تولید و در جذب و مصرف تکنولوژی پیشرفته سهمی ندارند و یا سهم آنان ناچیز است.

در نقشه ای که بر این اساس تهیه شده , گروه اول با رنگ زرد, گروه دوم با رنگ سبز روشن و گروه سوم با رنگ سبز تیره مشخص شده اند. ایران در گروه سوم قرار دارد. شاید گفته شود چون مدل و ارقام این طبقه بندی در دست نیست, نمی توان اعتبار این طبقه بندی را تأیید کرد. ولی شکی نیست که سهم ایران از صادرات تکنولوژی پیشرفته و حق امتیاز که معرف تولید تکنولوژی نوین است بسیار ناچیز است. ایران در سال 2001, تنها 1 حق امتیاز داشته است. این در حالی است که در سال 1997, این رقم برای آمریکا 111906 بوده است.

در ارتباط با ISI ( (Information Society Index نیز ایران در گروه پنجم کشورها قرار دارد. ISI شاخص جامعه اطلاعاتی است که بر اساس 23 متغیر در 4زیر ساخت (زیر ساخت های کامپیوتر, اینترنت, ارتباطات و اجتماعی) کشورها را به 5 گروه تقسیم کرده است. 4 گروه اول وارد عصر اطلاعات شده اند که شامل 55 کشور می شود, ولی 150 کشور دیگر- از جمله ایران- تازه واردان این جریان هستند.

در این کشورها, هنوز زیرساخت لازم برای بهره برداری از عصر دیجیتال ایجاد نشده است. این گروه 40 درصد از جمعیت جهان و 4 درصد از GDP جهانی را تشکیل می دهند و سهم آنان از مخارج جهانی فناوری اطلاعات و ارتباطات ICT)) کمتر از 1 درصد است. فاصله این گروه با 4 گروه دیگر است که شکاف دیجیتال را پدید آورده است. 55 کشور 4 گروه اول, 97 درصد GDP جهانی و 99 درصد مخارج ICT را دارند.

نکته جالب آن که امارات متحده در سال های اخیر با نرخ رشد 20 درصد در زمینه ICT از همه کشورها از نظر رشد جلو افتاده است.شاید معتبرترین اطلاعات موجود در مورد سنجش وضعیت ایران در مقایسه با کشورهای جهان پروژه توسعه انسانی باشد که توسط برنامه توسعه ملل متحد (UNDP) اجرا می شود و بر حسب شاخص توسعه انسانی HDI)) کشورها را رتبه بندی می کند. البته این شاخص به طور مستقیم وضعیت دیجیتالی را نمی سنجد.

ولی مؤلفه های آن معرف زیرساخت های مهمی است که برای استفاده از دستاوردهای انقلاب دیجیتال در فرایند توسعه ضرورت حیاتی دارند. بد نیست به نتایج گزارش 2002 در مورد ایران نگاهی بیفکنیم.
در این گزارش, ایران در میان 173 کشور, با رتبه 98 در گروه میانه قرار دارد و ارزش شاخص HDI برای آن 721/0 محاسبه شده است. از سال 1975 وضع ایران در این شاخص به شرح جدول شماره 1 بوده است.

ارزش مؤلفه های HDI
9/68 سال امید به زندگی هنگام تولد
3/76 درصد نرخ با سوادی بزرگسالان
73 درصد افراد واجد شرایطی که در مدرسه هستند
5884 دلار GDP سرانه

5/33 میلیون نفر جمعیت سال 1975
3/70 میلیون نفر جمعیت سال 2000
3 درصد نرخ رشد جمعیت سال 1975
4/1 درصد نرخ رشد جمعیت سال 2000
8/45 درصد جمعیت شهرنشین سال 1975
64 درصد جمعیت شهرنشین سال 2000

40 دستگاه تعداد تلفن به ازای هر هزار نفر, سال 1990
149 دستگاه تعداد تلفن به ازای هر هزار نفر, سال 2000
صفر مشترکان تلفن سیار به ازای هر هزار نفر, سال 1990
15 نفر مشترکان تلفن سیار به ازای هر هزار نفر, 2000

1 عدد تعداد حق امتیاز اختراعات
590 نفر دانشمندان و مهندسان R&D به ازای میلیون نفر
7/3 درصد سهم مخارج عمومی از GNP در آموزش؛ 85-1987
4 درصد سهم مخارج عمومی از GNP در آ موزش, 95-1997
5/1 درصد سهم مخارج عمومی از GDP در بهداشت, 1990

7/1 درصد سهم مخارج عمومی از GDP در بهداشت, 1998
7/2 درصد سهم مخارج عمومی GDP در حوزه نظامی, 1990
8/3 درصد سهم مخارج عمومی از GDP در حوزه نظامی, 2000

اگر بپذیریم که آمار مربوط به مؤلفه ها واقعی است یعنی آمار واقعی انتقال یافته است, شکی نیست که طبق این آمار وضعیت توسعه انسانی در ایران به طور مستمر روبه بهبود بوده است که جای امیدواری است. اما, در مورد مؤلفه های HDI در ایران طبق گزارش 2002 وضعیت این گونه است.( جدول شماره 2 )
برای درک بهتر وضعیت ایران در زمینه توسعه انسانی اگر بپذیریم که نروژ در تمام شاخص های مربوط به کیفیت زندگی وضع مطلوبی دارد, از جمله در HDI دو سال پی در پی (2001 و 2002) رتبه اول را داشته و در ISI سال 2001 رتبه سوم را و طبق نظرخواهی CNN در سال 2002 به عنوان بهترین مکان برای زندگی معرفی شده است. بد نیست در چند مؤلفه HDI, وضعیت ایران را با نروژ مقایسه کنیم.( جدول شماره 3 )

این جدول بسیار گویاست و نیازی به شرح ندارد. در مورد عملکرد ایران در عرصه های دیجیتال, تا کنون دولت برنامه وسیاست مشخصی برای دیجیتالی شدن نداشته است. تا آن که در تاریخ 28/3/81 در قانون بودجه 1381 کل کشور اجرای طرح ملی (توسعه و کاربری فن آوری ارتباطات و اطلاعات)(تکفا) تصویب شد و چارچوب اجرایی آن برای تمام سازمان ها ابلاغ شده است. دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی مکلف شده با همکاری و هماهنگی کلیه دستگاه های اجرایی در راه تکمیل و تصویب برنامه جامع آن اقدام نماید. در گزارش این طرح بخش های اصلی به شرح زیر تعریف شد ه اند:

توسعه منابع انسانی و آموزش الکترونیک فرهنگ در محیط رایانه ای:
* دولت الکترونیک
* خدمات الکترونیک
* تجارت الکترونیک
* اقتصاد الکترونیک

* شبکه زیرساخت اطلاع رسانی ملی ایران (NII-IR) و امنیت
* بستر قوانین
* شرکت های کوچک و متوسط
* بخش صنعت
نقد این برنامه در چارچوب مقاله حاضر نمی گنجد, ولی باید اذعان داشت که این طرح به هر حال حرکتی است که هر چند دیر شروع شده, ولی گامی است مثبت در جهت همگام سازی با تحولات دیجیتال در جهان. در این طرح الزامات و اهمیت دیجیتالی شدن در حوزه های مختلف برای ایران تشریح شده است

. اما, تجربه نشان داده است که برنامه ها و طرح های ملی به دلیل بی توجهی به الزامات اجرایی در عمل با شکست مواجه شده اند. در مورد این طرح نیز این نگرانی وجود دارد. از جمله این الزامات, فرهنگ سازی و ایجاد زیر ساخت ها و ظرفیت های مناسب است. که باید در سازمان ها به وجود آید و مهم ترین آن تشکیل سرمایه انسانی و اجتماعی مناسب است.

شکی نیست که ایران بدون داشتن زیرساخت پیشرفته دیجیتال, حتی اگر منابع طبیعی از جمله نفت ارزش خود را حفظ کند, باز نمی تواند نیازهای جمعیت 70 میلیونی خود را که بیشتر آن جوان است, تأمین کند. آن هم در شرایطی که به دلایل زیاد بهره وری و کارایی منابع و سیستم ها در آن بسیار پایین بوده است.

مطالعات انکتاد نشان داده است که ICT می تواند به بهبود بهره وری کمک کند و نیز طبق برآورده ها با هر 1 درصد رشد بهره وری در بخش خدمات در آسیا می توان مزایای رفاهی در حد 12 میلیارد دلار آمریکا و رشد GDP در حد 4/0 درصد و رشد صادرات در خدمات در حد 2 تا 3 درصد پدید آورد. در همین مطالعات, تأثیر تکنولوژی های دیجیتال بر کاهش هزینه, افزایش کارایی و بهره وری, افزایش سرعت و بهبود رقابت پذیری جهانی در تجارت و حمل و نقل و خدمات مالی انکار ناپذیر ذکر شده است.

از سوی دیگر, تجربه کشورهایی چون ایرلند حاکی از آن است که برنامه ریزی سنجیده و خردمندانه و دوراندیشانه در زمینه ICT می تواند نتایج اقتصادی- فرهنگی چشمگیری به بار آورد, حتی در شرایطی که در جامعه ثبات و آرامش سیاسی کامل حکمفرما نباشد. ایران می تواند با درس گرفتن از این مطالعات و تجربه ها جهت گیری استراتژیک خود را در زمینه ICT طراحی کند.

تجربه جهانی توجه ما را به نکات زیر جلب می کند:
1- تکنولوژی های دیجیتال باید ارزان و آسان در اختیار مردم قرار گیرند. بدون این دسترسی, فرصت ها از دست می رود.
2- تکنولوژی های دیجیتال و به بیانی دیگر ایجاد زیرساخت دیجیتال و یا شبکه عصبی دیجیتال که بعد سخت افزاری قضیه است, به تنهایی کافی نیست نباید هدف قرار گیرد. زیرا به خودی خود نمی تواند به بهبود اوضاع کمک کند. البته دسترسی مردم به ابزار دیجیتال, فرصت های با ارزشی برای رشد و شکوفایی قابلیت ها در اختیار می گذارد ولی کار به این جا ختم نمی شود.

3- تکنولوژی های دیجیتال در سازمان ها و کشورهایی به عامل توسعه و بهبود بهره وری و کارایی و کیفیت و رقابت پذیری تبدیل شده اند که زیرساخت های مناسب وجود داشته یا ایجاد شده است.
4- در سطح خرد تکنولوژی های دیجیتال در صورتی می توانند تحول توسعه ای بیافرینند که ساختار سازمانی سازمان ها در جهت ساختارهای منعطف, ارگانیک, مسطح وتیمی و مشارکت جو و دموکراتیک متحول شوند, به ویژه ساختارهایی که بوروکراتیک, اقتدارطلب, بسته, سلسله مراتبی و بدون انعطاف اند.

لینک کمکی